"Fiscale advocatuur is ook een tactische strijd: wij hebben de kennis en ervaring om te beslissen welke stappen leiden naar succes."

Artikel 69a AWR: Eťn zwaluw maakt toch alvast een beetje zomer

Hoewel artikel 69a AWR op 1 januari 2014 in werking is getreden, was de strafrechtelijke jurisprudentie over deze bepaling schaars. Opvallend was daarom het arrest van Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 13 februari jl., waarin over toepassing van artikel 69a AWR is geoordeeld en waarvan wij met veel genoegen kennis namen.

Fraudebestrijding is de laatste jaren de kapstok, waaraan vele nieuwe wetsbepalingen worden opgehangen. Fraudebestrijding was ook hét argument voor invoering van artikel 69a AWR (Wet van 18 december 2013, Stb. 567: Wet aanpak fraude toeslagen en fiscaliteit).

Voordat artikel 69a AWR werd ingevoerd, kon het niet of niet tijdig betalen van een aangiftebelasting (zoals de loon- en omzetbelasting) ‘slechts’ worden beboet.

Beboeting

Artikel 67c AWR maakt(e) het de inspecteur mogelijk om een verzuimboete op te leggen van (thans) ten hoogste € 5.278, als de belasting die op aangifte moest worden voldaan of afgedragen niet, gedeeltelijk niet, of niet binnen de daartoe geldende wettelijke termijn was betaald. Artikel 67f AWR maakte het mogelijk een boete van ten hoogste 100% van de te weinig voldane of afgedragen belasting op te leggen, als het (gedeeltelijk) niet of te laat betalen van belastingen te wijten was aan opzet of grove schuld.

Beboeting te mager

Uit het oogpunt van fraudebestrijding vond de wetgever deze boetemogelijkheid te mager. Kwaadwillenden (fraudeurs) zouden volgens de wetgever namelijk te gemakkelijk weg komen door wel tijdig juiste aangiften loon- en omzetbelasting te doen, maar deze vervolgens onbetaald te laten. Op deze manier werd strafvervolging vanwege het onjuist doen van belastingaangiften door deze kwaadwillenden voorkomen. De boete zou dus te weinig aansporen tot ‘compliance’. Er moest volgens de wetgever een mogelijkheid komen om ook gevangenisstraf op te leggen voor het opzettelijk uitblijven van betaling.[1]

Per 1 januari 2014 werd daarom artikel 69a AWR ingevoerd, waarin is bepaald dat degene die opzettelijk de aangiftebelasting (gedeeltelijk) niet of te laat betaalt, een gevangenisstraf kan krijgen van maximaal zes jaar (met boete). Op die wijze konden ‘ploffers’ en ‘carrouselfraudeurs’ (de bedoelde kwaadwillenden) volgens de wetgever worden aangepakt.

Het strafrecht niet bedoeld voor goedwillenden

Deze bepaling was echter niet bedoeld voor de goedwillende ondernemers, die al dan niet tijdelijk in betalingsproblemen verkeerden. Om die reden is op het laatst nog een derde lid toegevoegd aan artikel 69a AWR, waarin staat dat niet strafbaar is degene die de ontvanger heeft verzocht uitstel van betaling te verlenen of die onverwijld nadat was gebleken dat de belastingplichtige niet kon betalen, de betalingsonmacht meldde.[2]

De zwaluw

In de zaak die voorlag bij het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden stond vast dat niet tijdig was betaald, geen uitstel van betaling was gevraagd en evenmin betalingsonmacht was gemeld.

Toch stelde het Gerechtshof vast dat de verdachte in kwestie geen kwaadwillende belastingplichtige was in de door de wetgever bedoelde zin. Hij wilde wel betalen, maar kon dat gewoonweg niet.

Het Hof oordeelt dat als niet aantoonbaar sprake is van een kwaadwillende belastingplichtige, de wetgever heeft beoogd strafrechtelijke vervolging uit te sluiten. De fiscale wetgeving biedt de Belastingdienst volgens het Hof voldoende instrumenten om belastingschuldigen aan te pakken: “De strafbaarstelling van niet betalen is niet bedoeld als een dwangmiddel bij de invordering, maar is bedoeld om fraude te voorkomen en fraudeurs strafrechtelijk aan te pakken.

Ook meent het Hof dat van de Belastingdienst mag worden verwacht dat voortvarend en adequaat wordt opgetreden. Gebeurt dat niet, dan is volgens het Hof evenmin plaats voor het strafrecht. In dit specifieke geval was daar in het geheel geen sprake van.

Strafrecht dient een ultimum remedium te zijn en te blijven. Wat ons betreft is dit arrest een zwaluw die belooft een mooie zomer mee te brengen.

 

[1] Kamerstukken II, 2013-2014, 33 754, nr. 3.

[2] Kamerstukken II, 2013-2014, 33 754, nr. 12.

Naar overzicht

Heeft u vragen of wilt u reageren?

Stuur uw vraag of opmerking via onderstaand contactformulier. U krijgt dan zo spoedig mogelijk een antwoord of we nemen contact met u op.

Volledige naam *
E-mailadres *
Telefoonnummer *
Onderwerp nieuwsbrief
Bericht *
Waar heeft u een vraag over?
 
 

Vind artikelen over...

Hertoghs Beschouwt ontvangen?

{{messageError}}
{{messageSuccess}}