"Wij hebben oog voor de menselijke factor in de machtsverhouding tussen partijen."

#166 Fraudeaanpak Covid-19: red flags

In de eerste weken van de corona crisis is aandacht besteed aan de vele steunmaatregelen die door de overheid zijn getroffen om ondernemers te ondersteunen. De coronamaatregelen zijn snel in werking getreden en bij de aanvraag van de steun vinden nauwelijks controles plaats. Dat is uiteraard een bewuste en noodzakelijke keuze van de overheid om te voorkomen dat massale ontslagen en vele faillissementen zouden plaatsvinden, maar speelt ook fraudeurs in de kaart.

In ons blog van 23 april 2020 besteedde aan de mogelijkheden die de overheid heeft om tegen misbruik van de fiscale maatregelen op te treden. In de periode daarna is meer concreet benadrukt dat fraude niet wordt getolereerd en dat diverse opsporingsinstanties hun krachten hebben gebundeld om hard op te treden.[1] Deze opsporingsinstanties hebben ook diverse signalen van misbruik geïnventariseerd en daarvoor aandacht gevraagd in media en bij meldingsplichtige instellingen.[2] De vraag is of de overheid in staat is om deze fraude op te sporen met het debacle van de toeslagenaffaire nog in het achterhoofd. Het is noodzakelijk dat uitsluitend de echt kwaadwillende mensen worden aangepakt en niet de ondernemers, ZZP’ers of werkgevers, die bij de aanvraag een fout hebben gemaakt of door tijdsdruk wellicht wat te opportunistisch zijn geweest. Bij het voorkomen van een heksenjacht ligt een belangrijke rol bij de instellingen uit de Wwft.   

Fraudesituaties

Zoals bekend wordt financiële fraude niet alleen opgespoord door opsporingsambtenaren, maar spelen ook de zogenaamde poortwachters een belangrijke rol bij het signaleren van ongebruikelijke transacties. FIU Nederland heeft inmiddels twee informatiebladen aan Wwft-instellingen gestuurd, waarin specifieke fraudesituaties en indicatoren staan vermeld die verband houden met Covid-19. Deze specifieke indicatoren zijn nog niet publiek gemaakt, maar laten zich deels raden. Bovendien hebben andere vergelijkbare Europese instellingen wel meer gepubliceerd.[3] 

Het is een bekend fenomeen dat financiële instellingen en ondernemers verlegen zitten om liquiditeit. Criminelen maken er dankbaar gebruik van om hierin te voorzien en op deze wijze hun zwarte geld wit te wassen. Er wordt dus uitdrukkelijk op gewezen om het cliëntonderzoek en de controle op herkomst van geld niet te laten verslappen. Specifieke situaties die ook worden benoemd zijn criminelen met grote contante bedragen, die proberen om via een dekmantelbedrijf in de horeca of een sportschool proberen om die contante bedragen alsnog tot de omzet proberen te rekenen. Er zal dan geen omzetdaling zichtbaar zijn, die in de huidige omstandigheden wel kan worden verwacht. Het AMLC noemt zelfs dat het nuttig kan zijn om de reisbewegingen met privéjets of luxevaartuigen te volgen, omdat deze (ook) door criminelen zullen worden gemaakt.

Red flags

Indicatoren voor fraude in relatie tot coronamaatregelen zijn bijvoorbeeld:

  • Het overboeken van de corona gelden naar een buitenlandse bankrekening.
  • Het direct contant opnemen van de corona gelden.
  • Het overboeken van de corona gelden naar een andere (buitenlandse) entiteit.
  • In maart opgerichte bedrijven met een enorme omzetstijging.
  • Betalingen buiten de contractuele voorwaarden of transacties die niet worden gestaafd met documenten of de documenten vertonen onregelmatigheden.

 

Rol van de Wwft-instellingen: melden of toch niet?

Om de excessieve handhaving te voorkomen is het belangrijk om een transactie feitelijk en zakelijk te beoordelen. Zorg daarbij voor een duidelijke en zakelijke vastlegging, ook als niet wordt gemeld. Gelet op het doel van de maatregelen lijkt het ons voor de hand liggen dat niet alleen de poortwachters, maar ook de opsporingsambtenaren, bezien of de maatregelen ofwel naar de letter ofwel naar de strekking van de regels zijn aangevraagd. Pas als dat niet het geval is, lijkt ingrijpen gewenst.

Naar overzicht

Heeft u vragen of wilt u reageren?

Stuur uw vraag of opmerking via onderstaand contactformulier. U krijgt dan zo spoedig mogelijk een antwoord of we nemen contact met u op.

Volledige naam *
E-mailadres *
Telefoonnummer *
Onderwerp nieuwsbrief
Bericht *
Waar heeft u een vraag over?
 
 

Vind artikelen over...

Hertoghs Beschouwt ontvangen?

{{messageError}}
{{messageSuccess}}