"In de wirwar van wetten en procedures vind ik het juiste spoor voor mijn cliŽnt. Ik houd overzicht en koers op succes."

#119 Fraude in het douanerecht: verstrekkende gevolgen

De Europese Unie (EU) vormt een zogenoemde douane-unie. Dat betekent dat goederen bij het overschrijden van de binnengrenzen van de EU niet meer aan controles worden onderworpen en de lidstaten onderling geen douanerechten heffen. De heffing van invoerrechten (waaronder douanerechten en antidumpingheffingen), btw bij invoer en accijns bij invoer vindt daardoor alleen aan de buitengrenzen van de EU plaats. De zeezijde in Nederland vormt zo’n belangrijke buitengrens.

Alsnog forse navorderingen

Tegenover de zeer omvangrijke invoerstromen, staan relatief weinig douanecontroles bij invoer. Als er dus al onjuiste invoeraangiften worden ingediend en te weinig douanerechten worden afgedragen, dan is de kans dat dit gelijk bij invoer wordt ontdekt, niet heel erg groot. Sinds jaar en dag komen in de douanerechtspraak dan ook situaties naar voren waarin een importeur – na een (periodieke) controle achteraf door de douane – alsnog met forse navorderingen van douanerechten wordt geconfronteerd.

De ontduiking van douanerechten, zonder dat de importeur daar weet van had, kan op verschillende manieren zijn bewerkstelligd. Zo kan bijvoorbeeld bij invoer door de importeur een beroep op een verlaagd (preferentieel) tarief zijn gedaan, omdat de leverancier ten behoeve van de invoer in de EU – naar achteraf blijkt – valse oorsprongcertificaten aan de importeur heeft verstrekt. Nog lucratiever wordt het om met behulp van valse oorsprongcertificaten omvangrijke antidumpingrechten te ontduiken. Dat blijkt bijvoorbeeld uit een aantal recente uitspraken van de rechtbank Noord-Holland[i], waarin de importeur voor ingevoerde zonnepanelen had aangegeven dat de oorsprong Taiwan was. Achteraf bleek – op basis van een onderzoek door OLAF (het antifraudebureau van de Commissie) – dat de zonnepanelen daadwerkelijk de Chinese oorsprong hadden en dat (aanzienlijke) antidumpingrechten en compenserende rechten waren verschuldigd. De zonnepanelen waren weliswaar via Taiwan verscheept en daar overgeladen, maar er had geen bewerking plaatsgevonden om de oorsprong Taiwan te krijgen.

Importeur aansprakelijk

De in de EU gevestigde importeur is, in de situatie dat fraude met douanerechten heeft plaatsgevonden, dus de klos. Hij zal als ‘aangever’ van de goederen aansprakelijk worden gesteld voor de vaak forse navordering van douanerechten. De frauderende leverancier is uiteraard al lang uit beeld. En hoewel de forse navorderingen vaak al een forse aanslag zijn op de continuïteit van de onderneming, kan de situatie nog verder uit de hand lopen. Strafrechtelijke vervolging ligt op de loer.

Strafrechtelijke vervolging

In artikel 10:5 van de Algemene douanewet (Adw) zijn namelijk strafbepalingen voor het (opzettelijk) doen van onjuiste en/of onvolledige douaneaangiften opgenomen. Anders dan in de AWR die voor de nationale belastingen geldt, is in de Adw voor deze gedraging géén bestuurlijke boetebepaling opgenomen[ii]. Dat betekent dus dat de douane – indien zij een dergelijk strafbaar feit constateert – voor vervolging is aangewezen op de keuze tussen een fiscale strafbeschikking of een openbare terechtzitting. Daarbij valt de keuze in veel gevallen op de fiscale strafbeschikking omdat in die situatie (in beginsel) zonder tussenkomst van de rechter tot het opleggen van een strafrechtelijke sanctie kan worden overgegaan. Maar ook de gevolgen van een strafbeschikking moeten niet worden onderschat. Een fiscale stafbeschikking is weldegelijk een daad van vervolging en wordt aangemerkt als straf. Indien de onderneming een strafbeschikking accepteert, staat dit gelijk aan een veroordelend vonnis. Bovendien krijgt de onderneming een strafblad wanneer het om een misdrijf gaat. Het hebben van een strafblad kan in het douanerecht vervolgens (nadelige) gevolgen hebben voor bestaande en nog aan te vragen douanevergunningen.

Kortom, de gevolgen van douanefraude kunnen voor een importeur aanzienlijk zijn. Behalve dat hij een forse navordering van douanerechten voor zijn kiezen krijgt, ligt ook strafrechtelijke vervolging op de loer.

Het is dan ook zaak om bij een confrontatie met de douane de juiste strategie te volgen zowel in de te voeren douaneprocedure tegen de navordering van douanerechten als in een mogelijke strafrechtelijke procedure. Hertoghs advocaten heeft veel ervaring met douanezaken waarin ook het strafrecht een rol speelt.

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

[i] Rechtbank Noord-Holland 18-04-2019, ECLI:NL:RBNHO:2019:3541 en ECLI:NL:RBNHO:2019:3542

[ii] In bepaalde situaties bestaat voor de douane wel de mogelijkheid om een bestuurlijke boete op te leggen. Van bestuursrechtelijke sancties kan de inspecteur vooral gebruik maken als bepaalde douaneformaliteiten niet of niet tijdig zijn vervuld of als bijvoorbeeld een verplichting voortvloeiend uit een douanevergunning niet is nagekomen.

 

 

Naar overzicht

Heeft u vragen of wilt u reageren?

Stuur uw vraag of opmerking via onderstaand contactformulier. U krijgt dan zo spoedig mogelijk een antwoord of we nemen contact met u op.

Volledige naam *
E-mailadres *
Telefoonnummer *
Onderwerp nieuwsbrief
Bericht *
Waar heeft u een vraag over?
 
 

Vind artikelen over...

Hertoghs Beschouwt ontvangen?

{{messageError}}
{{messageSuccess}}