"Wij hebben oog voor de menselijke factor in de machtsverhouding tussen partijen."

In memoriam Hans Hertoghs 1947-2016

Eind oktober 2015 ontving Hans Hertoghs van zijn artsen de vreselijke diagnose dat hij ongeneeslijk ziek was. Niet lang daarna deelde hij dit slechte nieuws met de vele mensen met wie hij zich verbonden voelde. Hij informeerde hen over het lot dat hem en zijn gezin had getroffen en liet weten dat hij de kostbare tijd die hem nog restte graag met zijn dierbaren wilde doorbrengen. Via een aantal door hem aangewezen ambassadeurs hield Hans alle belangstellenden op geheel eigen wijze, met een lach en een traan, van zijn ziekteverloop op de hoogte. Dit illustreert Hans ten voeten uit. Hij hield graag de touwtjes in handen en deed alles op zijn eigen wijze, “his way”.

Na zijn rechtenstudie aan de Universiteit van Nijmegen werd Hans Hertoghs in september 1970 in Arnhem als advocaat beëdigd. Later verhuisde hij naar Breda en was hij werkzaam als belastingadviseur (vanaf 1974 bij het huidige Deloitte) en tevens als advocaat. In mei 1990 richtte hij zijn eigen advocatenkantoor op en vanaf 1992 koos hij fulltime voor de advocatuur. “Hertoghs advocaten-belastingkundigen” was het eerste kantoor in Nederland dat zich richtte op het formele belastingrecht en het fiscale boete- en strafrecht. Hans zag een onontgonnen terrein waar hij met zijn vakkennis en passie op de bres sprong voor de contribuabele in diens ongelijke strijd tegen de machtige Belastingdienst c.q. overheid. Geen adviespraktijk maar enkel bijstand in rechte, de advocatuur ‘pur sang’. Die focus hield hij zijn gehele carrière vast en bewaakte hij als geen ander. Dat Hans dit zeer verdienstelijk deed, bleek wel uit het feit dat hij in 2001 in de Elsevier door zijn vakbroeders werd uitgeroepen tot beste fiscaal advocaat van Nederland.

Als Hans Hertoghs zich aan iets committeerde, deed hij dat met hart en ziel en met grote gedrevenheid. Zo toonde hij zich als advocaat steeds betrokken bij de ontwikkelingen die de ethiek van de beroepsuitoefening raakte. Hij was jarenlang een actief afgevaardigde van het College van Afgevaardigden van de Nederlandse Orde van Advocaten. In oktober 2006 werd hij voor twee jaar benoemd als deken in het Arrondissement Breda. Daarnaast stond hij, initiator als hij was, aan de wieg van de NVAB (Nederlandse Vereniging van Advocaten-Belastingkundigen), de NVSA (de Nederlandse Vereniging van Strafrecht Advocaten) en de VCSB (Vereniging van Cassatiespecialisten Belastingkamer). In zijn vakgebied en daarbuiten maakte hij zichzelf ‘onsterfelijk’. Bij zijn 40-jarig jubileum was de Grote Kerk in Breda volgepakt met mensen uit het vakgebied en anderen die hem een warm hart toedroegen om dit heuglijk feit te vieren met hem, Els, zijn kinderen en zijn kantoor.

Naast een zeer harde werker was Hans ook een fanatiek sporter, die zich niet tot één tak van sport beperkte. Hij was enthousiast golfer, fietser, tennisser, hockeyer, skiër én schaatser. In deze laatste hoedanigheid deed hij in 2012 mee aan een schaatstocht voor Skate4Air op de Oostenrijkse Weissensee, een uitputtingsslag waar hij in de barre kou maar liefst 162,5 kilometer aflegde voor het goede doel. Hans was zeer belezen en een taalvirtuoos, die niet alleen op schrift in zijn pleidooien en stukken zijn woorden zorgvuldig koos, maar ook meester was van het gesproken woord. Zo wist hij mensen te raken met zijn pakkende speeches, bijvoorbeeld in de Grote Kerk na de Hertoghs Pleitwedstrijden van 2013. Hij vertelde de aanwezige studenten c.q. toekomstige advocaten aldaar over de Hertoghs-criteria van het gesproken woord. Zorg voor een tekst die Hoffelijk, Eenvoudig, Research-vol, To-the-point, Overtuigend, Gedreven, Humorvol en Snedig is, hield hij hen voor. Dat hij zelf wel eens zondigde aan het criterium “to-the-point” gaf hij ook meteen ruiterlijk toe! Hij was een man die trouw was aan zijn eigen principes en daarnaar handelde: een man een man een woord een woord. 

Daarnaast was Hans een man van tradities. Hij zette vanaf het ontstaan van het kantoor ‘de vaklunch’ op maandag op de kaart waar de jurisprudentie en vakliteratuur werd besproken. Deze vaklunch heeft de tand des tijds steeds doorstaan en is nog steeds het kloppend kennishart van het kantoor. Maar ook andere tradities hield Hans graag in ere, zoals de Hertoghs Sinterklaasviering, bij voorkeur met gedicht en surprise, de kantooruitstapjes en de haringlunch. Als Brabander in hart en nieren hield hij ook van Carnaval en de Brabantse gezelligheid met een pilsje als het werken erop zat.

Nadat Hans eind 2013 zijn toga aan de wilgen had gehangen en zijn praktijk afbouwde, maakte hij steeds vaker mooie verre reizen. In gezelschap van Els, Brechje of Hylke bezocht hij Costa Rica, Zuid-Afrika, Peru, Zweden en Nepal, waar hij de Himalaya beklom. Daar kon hij prachtig over vertellen. Niet alleen kon hij enorm genieten van de natuur van het zo door hem geliefde Normandië en het Zwitserse Fiesch, maar ook wist het Bredase Mastbosch met zijn fraaie herfsttinten hem zeker te bekoren.

Het was mooi geweest als Hans met zijn Els nog lang had kunnen genieten van al hetgeen hem zo dierbaar was. Dat is hen helaas niet vergund. Op 8 april 2016 is hij op 69-jarige leeftijd in zijn woonplaats Breda overleden. Hans Hertoghs zal niet alleen in naam verbonden blijven aan ons kantoor, maar ook als bron van inspiratie voor onze kantoorgenoten en onze praktijk.